تاریخ امروز۱۲ تیر ۱۳۹۹
تحلیل بنیادی در بورس ایران

تحلیل بنیادی در بورس ایران(قسمت سوم)

در نگاه کلی هدف از تحلیل در بازار بورس، پیش بینی وضعیت سهام شرکت ها در آینده می باشد. در این مسیر روش های گوناگونی وجود دارد که هریک دارای اصول و شیوه خاص خود می باشد. یکی از رایج ترین روش ها در این زمینه، تحلیل بنیادی یا فاندامنتال می باشد. تحلیل بنیادی بر پایه آمارهای اقتصادی، عملکرد و صورت­های مالی شرکت ها انجام می­شود. در واقع به بررسی و ارزیابی فعالیت های شرکت با توجه به میزان خرید مواد اولیه موردنیاز و فروش محصولات آن می پردازد.

به عبارتی دیگر با بررسی عملکرد و بنیاد یک شرکت در دوره ای خاص و همچنین به کمک روابط مربوط به علوم حسابداری و اقتصاد، به محاسبه میزان سود شرکت و ارزش گذاری آن می­پردازیم،با سایت بورس ملت همراه ما باشید.

فلسفه و اساس تحلیل بنیادی

در تحلیل بنیادی یا تحلیل ریشه ای، عوامل اصلی و اثرگذار بر قیمت سهام شرکت مورد ارزیابی و بررسی قرار می گیرد. بر اساس این ارزیابی ها، به این نکته پی می بریم که آیا سهام شرکت مورد نظر برای سرمایه گذاری مناسب است یا خیر؟

در این راستا، با بررسی عوامل تأثیرگذار بر قیمت سهام یک شرکت، ارزش واقعی یا ذاتی سهم تعیین می گردد. در نتیجه با مقایسه قیمت واقعی سهم با قیمت فعلی شرکت در بازار بورس، در خصوص خرید و فروش آن سهم تصمیم گیری می شود.

اگر قیمت ذاتی سهم از قیمت فعلی بیشتر باشد، امکان رشد بیشتری برای سهم وجود داشته و خرید آن تصمیمی منطقی است. همچنین اگر ارزش ذاتی سهم از قیمت فعلی کمتر باشد نه تنها برای سرمایه گذاری چندان مناسب نیست بلکه در صورت در اختیار داشتن آن سهم، بهتر است اقدام به فروش آن نمایید.

مقایسه ارزش ذاتی و قیمت سهم در تحلیل بنیادی

عوامل تاثیرگذار بر قیمت سهام یک شرکت

در بازار سرمایه ممکن است عوامل متعددی بر قیمت سهام یک شرکت اثر بگذارد. در یک نوع دسته بندی این عوامل را می توان به سه گروه عوامل محیطی، صنعتی و شرکتی تقسیم بندی نمود.

عوامل محیطی : عوامل محیطی، مواردی هستند که بر اساس محیط فعالیت و فضای بازار سرمایه می تواند قیمت سهام را دچار تغییر و تحول نماید. عواملی مانند وضعیت سیاسی و اقتصادی کشور، سیاست ها و مقررات کلان کشوری و بودجه سالیانه.

عوامل صنعتی: این دسته از عوامل، مواردی هستند که در حوزه صنعت آن شرکت ممکن است باعث افزایش و یا کاهش ارزش سهام شود. مانند نحوه قیمت گذاری، میزان عرضه و تقاضای محصولات آن صنعت، رقابتی یا انحصاری بودن صنعت و حجم سرمایه گذاری در صنعت.

عوامل شرکتی: این عوامل، در واقع به عملکرد، حوزه فعالیت و عوامل درونی آن شرکت بستگی دارد. مواردی از قبیل وضعیت دارایی ها و بدهی های شرکت، میزان سودآوری شرکت و تداوم آن، نسبت قیمت به درآمد شرکت (P بر E)، طرح های توسعه ای و ترکیب سهامداران شرکت.

توجه به این نکته ضروری است که عوامل تاثیرگذار بر قیمت سهم دائماً در حال تغییر است لذا ارزش واقعی یا ذاتی سهم نیز دستخوش تغییراتی خواهد شد.

توصیه  میکنم برای یادگیری درست تحلیل بنیادی یا همان فاندامنتال حتما در دوره غیر حضوری آموزش بورس شرکت کنید که به تمام نکاتی که لازم هست بدانید گفته شده است.

منابع اطلاعاتی در تحلیل بنیادی

همان گونه که در قسمت های قبل اشاره شد، در تحلیل بنیادی ابتدا به شناخت شرکت می پردازیم. در واقع شرکت مورد نظر در چه صنعت و زمینه ای فعالیت دارد؟ چه محصولاتی تولید می نماید؟ سپس به پیش بینی عملکرد سهام شرکت و ارزش گذاری ذاتی آن پرداخته و در نهایت در خصوص خرید یا فروش آن اقدام به تصمیم گیری نماییم. در این راستا منابع مختلفی وجود دارد که ما را در رسیدن به این اهداف یاری می نماید.

منابع اطلاعاتی در تحلیل بنیادی

۱- گزارشات مالی

معتبرترین منابع ما جهت شناخت شرکت ها و پیش بینی عملکرد آن، صورت های مالی ارائه شده توسط شرکت ها می باشد. در واقع صورت های مالی، وضعیت مالی شرکت را در قالب اعداد و ارقام بیان می کنند. این گزارشات غالباً توسط سامانه جامع اطلاع رسانی ناشران یا همان سایت کدال (Www. Codal.ir) در اختیار سهامداران قرار می گیرد.

گزارشات و صورت های مالی خود شامل انواع مختلفی است که هریک اطلاعات متفاوتی را در خصوص بنیاد و عملکرد شرکت در اختیار ما قرار می دهد. این گزارشات در ۴ گروه، ترازنامه، صورت سود و زیان، صورت جریان وجوه نقد و صورت سود و زیان جامع تقسیم بندی می شوند.

میزان دارایی ها و املاک شرکت، میزان سود و زیان از فروش محصولات شرکت و برنامه های توسعه شرکت در زمینه فعالیت خود از جمله مواردی است که در تحلیل بنیادی بسیار حائز اهمیت می باشد. موارد مذکور به کمک این گزارشات قابل مشاهده است.

ترازنامه، میزان دارایی ها و بدهی های شرکت را به صورت شفاف بیان می نماید. دارایی ها و بدهی های یک شرکت می تواند به صورت جاری و یا غیرجاری باشد. مواردی نظیر وجه نقد، حساب های تجاری از فروش محصولات و موجودی کالا در انبار، اموال، ماشین آلات و تجهیزات از جمله دارایی های شرکت می باشد.

همچنین بدهی های شرکت نیز شامل مواردی نظیر حساب های پرداختی برای تأمین کالا و خدمات شرکت، اسناد و وام های بانکی و اوراق قرضه می باشند. این موارد ما را در شناخت بهتر شرکت کمک می نماید.

یکی دیگر از مهم ترین نشانه های ارزشمند بودن سهم یک شرکت، میزان سودآوری آن شرکت است. صورت های سود و زیان شامل اطلاعات مهمی از قبیل میزان فروش شرکت، میزان هزینه های آن و سایر اطلاعات با اهمیت می باشد. همچنین کلیه شرکت ها بایستی در پایان سال مالی خود، صورت سود و زیان خود را منتشر کنند.

از این طریق سهامداران خود را از جزئیات عملکرد و میزان سود و زیان شرکت مطلع سازند. این عوامل در پیش بینی عملکرد و ارزش گذاری ذاتی سهام شرکت بسیار مهم می باشد.

صورت­ های مالی ماهانه، میان ­دوره و پایان ­دوره

در گزارشات ماهیانه شرکت‌ها میزان فروش و یا میزان ارائه خدمات انجام شده خود را در مدت یک ماه گذشته به همراه حجم و نرخ فروش و در آخر ارزش ریالی فروش کل، ارائه خواهند کرد.

علاوه بر گزارشات ماهیانه، طبق الزامات سازمان بورس و اوراق بهادار شرکت­ها موظف هستند گزارشی تحت عنوان اطلاعات و صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای ۳، ۶ و ۹ ماهه وهمچنین اطلاعات و صورت‌های مالی ۱۲ ماهه در گزارش سال مالی شرکت را در اختیار عموم قراردهند.

در صورت­های مالی شرکت­ها عملکرد آن ها را در دوره ای که مشخص شده است از لحاظ تأمین مواد اولیه آن صنعت و میزان فروش و سود و زیان آن مشخص می­شود.

نمونه ای از یک صورت مالی ماهانه از  یک شرکت بورسی

۲- سایت ها و منابع معتبر

همان گونه که پیش تر اشاره شد، گزارشات مالی حاوی اطلاعات بسیار مهمی در زیمنه شناخت و ارزش گذاری سهام شرکت است. منتهای مراتب در تحلیل تکنیکال ما به اطلاعات دیگری نیزا داریم که ممکن است در صورت های مالی وجود نداشته باشد. لذا در این راستا از سایر منابع و سایت های معتبر می توان کمک گرفت. از جمله قیمت روز داخلی و خارجی محصولات و مواد اولیه شرکت ها، نرخ ارز و آمار صادرات و واردات اشاره نمود.

۳- گزارشات مالی شرکت های زیرمجموعه و یا بالادستی

یکی دیگر از منابع اطلاعاتی که می تواند در زمینه تحلیل بنیادی یک شرکت به ما کمک نماید، گزارشات ارائه شده از شرکت های رقیب، زیر مجموعه و یا بالادستی شرکت مورد می باشد. به عنوان مثال شرکت الف، برای تولید محصولات، مواد اولیه مورد نیاز خود را از شرکت ب تأمین می نماید. بنابراین صورت های مالی شرکت ب به عنوان شرکت بالادستی می تواند منبع خوبی در این زمینه باشد.

همچنین اگر به اطلاعات شرکت از قبیل نرخ فروش محصولات مورد نظر دسترسی ندارید، می توانید از صورت ها و گزارشات ارائه شده از شرکت های رقیب بهره بگیرید. هر چند تفاوت هایی از لحاظ نوع مشتری و بازاریابی ممکن است وجود داشته باشد، اما تا حدود زیادی می توان از آن چشم پوشی کرد.

۴- سایر منابع

علاوه بر موارد عنوان شده در زمینه کسب اطلاعات در تحلیل بنیادی شرکت ها، ممکن است از منابع دیگری نیز اطلاعات ارزش مندی به دست آورید. به عنوان مثال مصاحبه مدیران شرکت و بیان اخبار خاص از لحاظ فروش و یا برنامه های توسعه شرکت. اخبار مربوط به برنامه و بودجه صنعت و یا اخبار خبرگزاری ها. به عنوان مثال حذف ارز دولتی در برخی از شرکت های صنایع غذایی و دارویی.

یکی دیگر از این منابع، تحلیل سایر تحلیل گران است. تحلیل گران ماهر معمولاً گزارشات تحلیلی خود را در دسترس عموم قرار می دهند. ممکن است آن ها نکاتی در مورد شرکت مورد بررسی را در گزارشات خود لحاظ کرده باشند که از دید شما پنهان مانده باشد. این گزارشات در سایت های مربوطه و یا فضای اینترنت قابل دسترسی است.

مزایای تحلیل بنیادی

در ادامه به برخی از مهم ترین مزایای تحلیل بنیادی اشاره خواهیم کرد:

* درجه اطمینان بالا در روندهای بلند مدت: در تحلیل بنیادی و با فرض تحلیل صحیح و منطقی، شما می‌توانید سهمی که قیمت بازار آن از ارزش ذاتی پایین‌تر است را خریداری کرده و منتظر بمانید تا بازار به این اشتباه قیمت‌گذاری پی ببرد و قیمت بازار سهم به ارزش ذاتی برسد.مزایای تحلیل بنیادی

* دقت بالا: درک و شناخت بهتر، تحلیل صورت‌های مالی در تحلیل بنیادی به ما کمک می‌کند تا اندازه‌گیری ها و دقت در محاسبات بهتر انجام شود. همچنین با فرض محسبات درست، ارزش ذاتی بصورتی نسبتاً دقیق مشخص می شود و در نتیجه تصمیمات دقیق‌تری برای خرید یا فروش به ما می دهد.

* نتایج و تصمیمات واقع بینانه تر و به دور از تعصب: روش‌ها و راهکارهایی که برای تحلیل بنیادی به کار می‌رود براساس داده‌های مالی و شفاف سازی شرکت هاست. لذا امکان دخل و تصرف و تصمیم گیری بر اساس تعصب شخصی کمتر مشاهده می شود. هرچند مانند بسیاری از موارد ممکن است استثنائاتی وجود داشته باشد.

معایب تحلیل بنیادی

در کنار مزایایی که در روش تحلیل بنیادی وجود دارد و به برخی از آن ها اشاره شد، در این بخش به بیان چند نقطه ضعف در این روش می پردازیم:

* زمان بر بودن و نیازمند مطالعه و بررسی دقیق: انجام تحلیل بنیادی‌ برای صنعت، شناخت شرکت و ارزش‌گذاری سهام کار ساده‌ای نیست. این فرآیند می تواند بسیار پیچیده باشد. همچنین مستلزم صرف زمان زیاد به منظور مطالعه و بررسی در این زمینه می باشد.

معایب تحلیل بنیادی

* زمان حرکت سهم مشخص نیست: به کمک تحلیل بنیادی می‌توان به خطای بازار پی برد و سهامی که پایین‌تر از ارزش ذاتی معامله می‌شود را شناسایی کرد. منتهای مراتب زمان رشد شرکت به طور دقیق مشخص نیست. یعنی این رشد از ماه آینده شروع خواهد شد یا سال بعد؟ لذا توجه به این نکته بسایر حائز اهمیت است.

* امری نسبی است و به سرمایه گذاران بستگی دارد: تحلیل بنیادی از نقطه نظر برخورد تحلیل گران با اخبار می تواند نسبی و متفاوت باشد. فرض کنید شرکتی میزان فروش خود در سال جاری را ۴۰ درصد افزایش اعلام کرده است. حال فرد الف بر این باور است که افزایش فروش منجر به افزایش سود آوری در نتیجه باعث رشد قیمتی سهام شرکت می شود.

از طرف دیگر تحلیل گر ب معتقد است افزایش ۴۰ درصدی فروش منجر به افزایش ۵۰ درصدی در هزینه های شرکت می شود. بنابراین منجربه کاهش سود شرکت می شود. در یان حالت فرد اول اقدام به خرید و فرد دوم اقدام فروش سهام خواهد کرد.

جمع بندی

یکی از قدیمی ترین و رایج ترین شیوه های تحلیل در بازار سرمایه، تحلیل بنیادی یا پایه ای است. در تحلیل بنیادی ابتدا به شناخت شرکت و زمینه فعالیت آن می پردازیم. سپس با توجه به صورت های مالی شرکت، منابع و سایت های معتبر، اخبار و رویدادهای مهم شرکت به ارزش گذاری و پیش بینی عملکرد سهم خواهیم پرداخت.

در پایان به کمک عوامل مؤثر بر قیمت سهام، ارزش واقعی یا ذاتی سهم را با قیمت فعلی سهم در بازار مقایسه کرده و در نهایت تصمیماتی جهت خرید و فروش و انجام معاملات در بازار بورس اتخاذ خواهیم کرد.

در صورت بهره گیری صحیح و مناسب از اصول تحلیل بنیادی، نتایج حاصله از دقت و درجه اطمینان بالایی برخوردار است. هرچند این تحلیل نیازمند صرف زمان زیاد و تخصص بالایی می باشد.

در بازار سرمایه روش های مختلفی جهت تحلیل و بررسی سهام وجود دارد. علاوه بر تحلیل بنیادی می توان به تحلیل تکنیکال یا فنی نیز اشاره نمود. هر یک از روش ها مزایا و معایب خاص خود را داراست. استراتژی و نگرش شما در سرمایه‌گذاری تا حدود زیادی مشخص می‌کند کدام تحلیل برای شما مفیدتر است.

توصیه ما این است در صورت استفاده از هریک از روش های بیان شده، سعی کنید ترکیبی از تحلیل های مذکور را انتخاب نمایید تا ریسک کار خود را به حداقل رسانده و بازدهی مناسبی را به دست آورید.

اشتراک‌گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *